الشيخ محمد علي الگرامي القمي
85
شناخت قرآن ( فارسى )
روشهاى مختلف تفسيرى « 1 » تفسيرهايى كه بر قرآن كريم نوشته شده است ، از ديدهاى مختلفى قرآن را ديدهاند . عدّهاى قرآن را از ديد فصاحت و بلاغت مورد توجّه قرار دادهاند و جنبههاى ادبى آن را به خوبى بررسى نمودهاند ، در اين گونه تفاسير بحث از لطافت جملههايى چون : تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ و يا أَرْضُ ابْلَعِي ماءَكِ وَ يا سَماءُ أَقْلِعِي وَ غِيضَ الْماءُ وَ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ اسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِيِّ مىباشد البته مدّتهاست كه تفسير قرآن بر اين اساس از ميان رفته است ، به اين معنى كه تفسير آيات را ديگر در انحصار بحثهاى ادبى قرار نمىدهند ، و گرنه بدون توجّه به قواعد عرب اساسا تفسير قرآن و هر جملهء عربى ديگر امكان پذير نيست . برخى قرآن را از نظر علوم تجربى مورد دقّت قرار دادهاند و جنبههاى علمى آن را ديدهاند . در اين گونه تفاسير صحبت بيشتر از اين است كه
--> ( 1 ) . تفصيل اين بحث را در نوشته « علوم قرآنى » بيان كردهايم .